Zoovolontyorlik|18
Ko‘rishlar va layklar uchun endi tirik jonivorlar qurbon qilinadimi?
Ijtimoiy tarmoqlar hayotimizning ajralmas qismiga aylangan bir davrda ayrimlar auditoriya, ko‘rishlar va mashhurlik ortidan quvib, insoniylik va mehr-shafqat chegaralarini unutayotgandek taassurot qoldirmoqda. So‘nggi paytlarda internet tarmoqlarida hayvonlarga nisbatan shafqatsizlik aks etgan videolar soni ortib bormoqda. Ana shunday holatlardan biri jamoatchilik e’tiborini yana bir bor ushbu muammoga qaratdi.
Instagram’dagi @amaqin_man sahifasida e’lon qilingan videoda bir guruh voyaga yetmagan bolalarning tirik qurbaqaga nisbatan shafqatsiz munosabatda bo‘layotgani tasvirlangan. Blogerning 82 mingdan ortiq kuzatuvchisi borligi ushbu videoning katta auditoriyaga yetib borishi mumkinligini anglatadi.
Videoda bolalar tirik qurbaqani oyoqlaridan ushlab, uni ag‘darib qo‘ygan holda igna va boshqa buyumlar bilan go‘yoki “operatsiya” qilayotgani ko‘rinadi. Jonivor tirik bo‘lishiga qaramay, unga nisbatan o‘tkazilayotgan harakatlar uning azob chekayotganini anglatadi.
Biroq videodagi eng tashvishli jihat bolalarning harakati emas, balki ularning yonida bo‘lgan voyaga yetgan insonning munosabatidir. Kadrlardan ko‘rinishicha, u bolalarni to‘xtatmaydi, hayvonni himoya qilishga urinmaydi va bunday xatti-harakatning noto‘g‘riligini tushuntirmaydi. Aksincha, voqeani tasvirga olib, uni ijtimoiy tarmoqlarga joylaydi.
Psixologlar va pedagoglarning ta’kidlashicha, bolalik davrida hayvonlarga nisbatan shafqatsizlikni odatiy hol sifatida qabul qilish kelajakda boshqa tirik mavjudotlarga, hatto insonlarga nisbatan ham befarqlik va zo‘ravonlikka moyillikni kuchaytirishi mumkin. Shu sababli hayvonlarga mehr-shafqatni bolalikdan shakllantirish jamiyatning muhim vazifalaridan biri hisoblanadi.
Afsuski, bugungi kunda ayrim kontent yaratuvchilari ko‘proq ko‘rishlar, layklar va obunachilar ortidan quvib, hayvonlarning azobini tomoshaga aylantirmoqda. Bunday videolar qisqa muddatli mashhurlik olib kelishi mumkin, biroq ular jamiyatda xavfli qadriyatlarni shakllantiradi. Hayvonlarga nisbatan shafqatsizlik oddiy ko‘ngilochar kontent emas. Bu qonuniy va axloqiy jihatdan jiddiy masala bo‘lib, unga befarq qarash mumkin emas. Har bir tirik mavjudot azob-uqubatlardan himoyalanish huquqiga ega.
Shu munosabat bilan huquqni muhofaza qiluvchi organlar, vakolatli davlat idoralari hamda ijtimoiy tarmoq ma’muriyatlari ushbu holat yuzasidan tekshiruv o‘tkazib, unga huquqiy baho berishi maqsadga muvofiqdir. Jamiyatning insonparvarligi eng avvalo uning eng ojiz mavjudotlarga bo‘lgan munosabatida namoyon bo‘ladi. Agar bugun hayvonlarning azobi ko‘ngilochar kontentga aylansa, ertaga boshqalarning dardiga befarq bo‘lgan avlodni tarbiyalash xavfi yanada ortadi.
Shafqatsizlik hech qachon mashhurlik vositasiga aylanmasligi kerak. Tirik jonivorlarning azobi esa layk va ko‘rishlar orttirish uchun foydalaniladigan vosita emas.