O‘zbekiston RES 2026 sammitida Markaziy Osiyodagi iqlim va ekologik muammolarni hal etishga qaratilgan qator yirik tashabbuslar bilan chiqdi.

Asosiy tashabbuslar
Prezident Shavkat Mirziyoyev mintaqaviy hamkorlikning aniq mexanizmlarini shakllantirishni taklif etdi:
— “Toza havo” konsorsiumi — shaharlar havosi sifatini birgalikda monitoring qilish va yaxshilash
— Cho‘llanish va qurg‘oqchilikka qarshi mintaqaviy markaz — degradatsiyaga uchragan yerlarni tiklash bo‘yicha tajriba va texnologiyalar almashinuvi (mintaqada 80 mln gektarga yaqin yer zarar ko‘rgan)
— “Yashil savdo yo‘lagi” — ekologik toza mahsulot va texnologiyalar savdosini soddalashtirish
— Yagona iqlim investitsiya portfeli — yirik xalqaro moliyalashtirishni jalb etish uchun sa’y-harakatlarni birlashtirish
— Markaziy Osiyo “Qizil kitobi” — noyob va yo‘qolib borayotgan flora va fauna turlari bo‘yicha yagona reyestr yaratish
O‘zbekiston tajribasi va hissasi
Mamlakat o‘zining milliy ekologik dasturlarini mintaqa uchun samarali tajriba sifatida taqdim etdi:
— “Yashil makon” dasturi doirasida keng ko‘lamli ko‘kalamzorlashtirish ishlari
— Orol dengizi qurigan tubida 2 mln gektar maydonda himoya o‘rmonzorlari barpo etilishi
— 4,1 mln gektar sug‘oriladigan yerda suv tejovchi texnologiyalarni joriy etish (xalqaro hamkorlar bilan)
Suv diplomatiyasi
O‘zbekiston transchegaraviy suv resurslarini boshqarish masalasiga alohida e’tibor qaratdi. Afg‘oniston bilan konstruktiv muloqotni rivojlantirish, suv bo‘yicha qo‘shma monitoring tizimini yaratish va gidrometeorologik ma’lumotlarni real vaqt rejimida almashish zarurligi ta’kidlandi.
Shuningdek, Toshkent 2027–2029 yillarda Orolni qutqarish xalqaro jamg‘armasiga raislik qilishga tayyorgarlik ko‘rayotgani qayd etildi. Bu esa ekologiya va barqaror rivojlanish yo‘nalishida mintaqaviy hamkorlikni yanada mustahkamlash uchun yangi imkoniyatlar yaratadi.