WARC|12

Qurg‘oqchilik

2025-yilning may oyida Jombosqala shaharchasidagi 39- va 41-maktab o‘quvchilari "Orol bo‘yi dunyosi" xayriya jamg‘armasi, Ekolog.uz va O‘zbekiston Ekologik harakati bilan hamkorlikda tashkil etilgan ekologik xabardorlik dasturida ishtirok etishdi. Orol bo‘yi hududida – cho‘llanish chegarasida yashovchi o‘quvchilar iqlim o‘zgarishi haqidagi shaxsiy tajribalariga asoslangan insho va hikoyalar yozishdi. Ushbu matnda Aysaraning muammo haqidagi samimiy so‘zlari eshitiladi.

Qurg‘oqchilik


Ilgari bizda suv mo‘l edi. Ilgari biz ekinlarimizni hech qanday texnikasiz sug‘orardik. So‘nggi to‘rt yil ichida suv miqdori sezilarli darajada kamaydi. Suvning qisqarishi tufayli havo namligi pasaydi. 1950–1960-yillardan boshlab Orol dengizi quriy boshladi. Buning sababi shundaki, Orol suvi yerlarni sug‘orish uchun ko‘plab cho‘l hududlariga yo‘naltirilgan. Orol sathi 20-asrning o‘rtalarida pasayishni boshladi va uning hajmi 90 foizga kamaydi, dengiz o‘rnida esa Orolqum cho‘li paydo bo‘ldi. Orolning qurishi butun jamiyatga salbiy ta’sir ko‘rsatdi.

2023-yilda suv juda kam bo‘ldi. Bu ekinlarimizning qurib qolishiga olib keldi. O‘sha yili ko‘plab ekinlarimiz quridi. Qolgan ekinlarni saqlab qolish uchun biz ularni uyda nasos va shlanglar yordamida sug‘ordik. Ba’zi qo‘shnilarimiz ekinlarni chelak va boshqa idishlar yordamida sug‘orishdi.

O‘sha damlarni eslash juda og‘ir. Bugungi kunda odamlar tabiatimiz va ekologiyamizga befarq munosabatda bo‘lishmoqda. Kun.uz sayti ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonda suv taqchilligi o‘rtacha 15-24 foizni tashkil etadi va cho‘llanish maydoni 123 million kvadrat metrga yetishi mumkin. Bu shuni anglatadiki, suvdan isrofgarchilik bilan foydalanishda davom etsak, kelajakda ko‘plab odamlar qurg‘oqchilikka duch kelishadi.

Suv taqchilligi va qurg‘oqchilik – bu tabiat va insoniyatga zarar yetkazadigan muammolar bo‘lib, ularni faqat ongli yondashuv, resurslarni tejash va birlik bilan hal qilish mumkin. Shuning uchun suvni behuda sarflamaylik va tabiatimizni asraylik. Shunday qilib, biz yerimizni saqlab qolishimiz mumkin.

Shirin Ibragimova