U daryodagi plastik butilkalar, polietilen, begona o‘tlar, loyqa va boshqa chiqindilarni og‘ir texnikalarsiz, ko‘p hollarda qo‘llari bilan olib tashlagan. Xabarlarga ko‘ra, u bu ishni 2026-yil 26-yanvardan boshlagan. Dastlab unga bir nechta do‘stlari yordam bergan, biroq keyinchalik ular loyihani tark etgan va Bittu ishni davom ettirgan. Ayrim manbalarda uning bu faoliyati bir necha oy, hatto yetti oy davom etgani qayd etiladi.
Bittu o‘z mehnatini ijtimoiy tarmoqlarda muntazam yoritib bordi. Uning daryoni tozalash jarayonlari va “oldin-keyin” tasvirlari keng tarqalib, Hindiston bo‘ylab katta e’tibor qozondi. Tashabbusiga sanoatchi Anand Mahindra va boshqa taniqli shaxslar ham ijobiy munosabat bildirdi. Keyinchalik Madhya-Pradesh bosh vaziri Mohan Yadav ham Bittu bilan uchrashib, uning faoliyatini e’tirof etdi.
Eng qiziq jihati shundaki, uning tashabbusi nafaqat Hindistonda, balki xalqaro miqyosda ham e’tibor qozondi. The Ocean Cleanup tashkiloti rahbari Boyan Slat tomonidan unga ish taklifi berilgani haqida xabarlar paydo bo‘ldi.
Ammo bu voqeaning boshqa tomoni ham bor. Mahalliy ayrim aholi va “Ajnar Bachao” qo‘mitasi vakillari daryoning tozalanishi haqidagi ayrim da’volarga savol bilan qaragan. Ularning fikricha, daryo bo‘ylarida hali ham chiqindi uyumlari mavjud va tozalanish jarayonida suv toshqini ham muhim rol o‘ynagan bo‘lishi mumkin. Shu sababli “daryoni butunlay bir o‘zi tozaladi” degan da’voni ehtiyotkorlik bilan baholash kerak.
Shunga qaramay, Bittuning tashabbusi bitta muhim savolni kun tartibiga olib chiqdi: nega jamoat infratuzilmasi va atrof-muhitni saqlash bilan bog‘liq muammolarni hal qilishda oddiy fuqaro o‘z tashabbusi bilan ish boshlashiga to‘g‘ri kelmoqda?
Bu voqea chiqindilarni boshqarish faqat davlat idoralari yoki kommunal xizmatlarning vazifasi emasligini, fuqarolarning ekologik mas’uliyati ham muhimligini ko‘rsatadi. Biroq individual tashabbus tizimli chiqindi boshqaruvi, muntazam tozalash, oqova suvlarni nazorat qilish va ifloslanishning oldini olish choralarining o‘rnini bosa olmaydi.